VGC KeurmerkNVM

Duiker onteigeningen

Zoeken

Onteigeningsprocedures

Administratieve procedure

Het volgen en handelen in de administratieve procedure is werk voor gespecialiseerde juristen. We doen een poging om de procedure in ‘gewone taal’ te omschrijven, maar kunnen het gebruik van jargon helaas niet vermijden. Dit bewijst maar weer eens hoe belangrijk het is om u goed te laten bijstaan.

De gemeente start de administratieve onteigeningsprocedure door het ter inzage leggen van het onteigeningsplan. Gedurende deze inzage kunnen belanghebbenden mondeling en schriftelijk hun bezwaren (‘zienswijzen’) kenbaar maken aan het gemeentebestuur. De gemeenteraad beslist vervolgens of zij daadwerkelijk wil gaan onteigenen. In het raadsbesluit wordt ook inhoudelijk ingegaan op de ingediende zienswijzen.
Het raadsbesluit tot onteigening met de bijbehorende plannen, grondtekeningen en eerder ingediende zienswijzen wordt ook ter visie gelegd (de tweede tervisielegging) en tevens ter goedkeuring voorgelegd aan de Kroon. Gedurende de termijn van de tweede tervisielegging is het voor degenen die al eerder een zienswijze hebben ingediend mogelijk bezwaren in te dienen bij de Kroon.
Het raadsbesluit vervalt indien het niet binnen zes maanden nadat de termijn van eerste tervisielegging is verstreken ter goedkeuring is voorgelegd aan de Kroon.
Na afloop van de termijn van de tweede tervisielegging heeft de Kroon zes maanden de tijd om het raadsbesluit tot onteigening goed te keuren, waarbij de Kroon verplicht is de Raad van State te horen. Ook degenen die (tijdig) zienswijzen en bezwaren hebben ingediend hebben het recht om te worden gehoord door de Kroon. Uiteindelijk wordt een nader rapport aan de Koningin opgesteld, dat resulteert in een Koninklijk Besluit waarin het onteigeningsplan wordt goedgekeurd of wordt afgekeurd.

Alle Koninklijke Besluiten worden met het raadsbesluit gepubliceerd in de Nederlandse Staatscourant. Dit geldt ook voor onteigeningsbesluiten waarvoor geen goedkeuring is verleend. Er is tot op dit ogenblik geen rechter aan de pas gekomen; dit geschiedt in de volgende fase.

Gerechtelijke procedure

Als het Koninklijk Besluit tot onteigening eenmaal is verkregen kan de gemeente door een dagvaarding van de grondeigenaren de gerechtelijke procedure beginnen. De rechter spreekt in deze procedure de onteigening uit en stelt het bedrag van de schadeloosstelling vast, waarbij hij zich laat adviseren door een commissie van deskundigen.

Indien de gemeente daarom verzoekt, spreekt de rechter de vervroegde onteigening uit en stelt een voorschot op de schadeloosstelling vast. De later vastgestelde definitieve schadeloosstelling zal worden verrekenend met het uitgekeerde voorschot. Indien de vervroegde onteigening is uitgesproken vindt de eigendomsovergang plaats door inschrijving van het onteigeningsvonnis in het Kadaster; dit is mogelijk zodra het voorschot op de schadeloosstelling aan u is uitgekeerd.

Een door de Kroon goedgekeurd raadsbesluit tot onteigening vervalt als de gemeente niet binnen twee jaar na dagtekening van het Kroonbesluit het eigendom van de onroerende zaken langs minnelijke weg heeft verkregen of de eigenaren heeft doen dagvaarden voor de aangewezen rechtbank. Wanneer met niet binnen drie jaar nadat het onteigeningsvonnis rechtskracht heeft verkregen is begonnen met de uitvoering van het plan waarvoor is onteigend, kan de onteigende op grond van artikel 61 van de Onteigeningswet onder bepaalde omstandigheden zijn voormalig eigendom –onder retournering van de uitgekeerde schadeloosstelling- terugvorderen.

Kunt u onteigening tegenhouden?

Er zijn mogelijkheden om onteigening door de overheid tegen te houden. De beste mogelijkheid hiertoe is de plannen van de overheid zelf te realiseren. Dit moet u echter in een zeer vroeg stadium al aangeven. Zonder deskundige bijstand is het zo goed als onmogelijk van deze mogelijkheid gebruik te maken. Een andere mogelijkheid om onteigening te voorkomen of in ieder geval uit te stellen is door aan te tonen dat noodzaak en/of dat de urgentie om te onteigenen ontbreekt.
Wat moet u doen?
Ga niet zelf in gesprek met de overheid, u loopt daarbij namelijk het risico dat u bepaalde rechten verloren laat gaan en/of dat u niet volledig wordt schadeloos gesteld. Gaat u tóch zelf in gesprek met de overheid, zorg er dan voor dat u alles zorgvuldig schriftelijk vastlegt.

Ten behoud van uw rechten is het bijzonder belangrijk om te allen tijde en tijdig bezwaar te maken tegen het ter visie gelegde onteigeningsplan; in een later stadium kan dit namelijk niet meer.
Wilt u zeker weten dat uw rechten goed verdedigd worden, schakel dan zo vroeg mogelijk een deskundige in.